De acceptatie-oefening

Beschreef ik in dit blog de zogenoemde ontbijt-oefening, nu geef ik je de acceptatie-oefening.

In totaal ontwikkelde ik zeven oefeningen. (Of eigenlijk: de zeven oefeningen zijn nog steeds in ontwikkeling, in de zin dat ik ze ook zelf aan het oefenen ben.) Wie deze zeven oefeningen één voor één doet en de gevoelens en ervaringen die je al oefenend opdoet, doorleeft, zich eigen maakt, ontwikkelt zich tot wat ik noem, een samenlevingskunstenaar. Dat wil zeggen, tot iemand die op zijn of haar eigen wijze een bijdrage levert aan een nieuwe economie en samenleving.

Door middel van de ontbijt-oefening word ik me ervan bewust dat ik deel uitmaak van één wereldwijde economie. Alles wat ik heb, heeft ergens in de wereld iemand anders (voor mij) gemaakt. Of als ik me er dieper in verdiep, zelfs een simpel potlood of een paperclipje, is het eindresultaat van een productieketen waar heel veel mensen bij betrokken zijn. Kortom, ik word gedragen door de Aarde en de mensen die hun bijdrage leveren aan alle goederen en diensten die mij voorzien in mijn materiële behoeften.

En dan heb ik het nog niet eens over mijn immateriële behoeften.

Dit gegeven roept verschillende gevoelens bij mij op.

In ieder geval een gevoel van dankbaarheid. Dagelijks mag ik miljoenen mensen bedanken voor het voedsel dat ik tot mij neem, de kleren die ik draag, de dekens waaronder ik slaap, het huis waar ik in woon. Ik ben me ervan bewust dat zelfs mijn gedachten, maar vooral ook elke daad, consequenties heeft voor mensen wereldwijd. Waarom? Om dat ik deel uit maak van één wereldwijd gebeuren. Het leven, de economie, het is één geheel waar ik een deel van ben, in ieder geval consumerend en voor zover ik ook een bijdrage lever aan een goed of dienst dat voorziet in een materiële behoefte van iemand anders, ook als producent of distributeur.

Nog een gevoel dat de ontbijt-oefening in mij wakker maakt, is dat van verdriet, boosheid misschien, verontwaardiging ook. Waarom? Omdat wij mensen (wij mensheid) het tot op de dag van vandaag, ondanks de wereldwijde infrastructuur en het wereldwijde communicatieweb, niet voor elkaar hebben gekregen om de koek die we gezamenlijk produceren ook eerlijk onder elkaar te verdelen.

Want wat is de situatie?

Het hongerprobleem groeit. 820 Miljoen mensen hebben niet genoeg te eten., lees ik op de site van de NOS. En dat niet alleen, ook het aantal mensen met obesitas is de afgelopen jaren flink toegenomen. Daarnaast, aldus de VN, komt een kwart van de wereldbevolking, 2 miljard mensen, moeilijk aan veilig en voedzaam eten. Bijvoorbeeld door geldproblemen, zeggen de Verenigde Naties. Kortom: we leven in een uit-evenwicht-situatie, de wereldwijde balans tussen geven en nemen is ver te zoeken. 

820 Miljoen mensen hebben niet genoeg te eten. Terwijl 822 miljoen mensen juist te zwaar zijn. Een kwart van de wereldbevolking eet ongezond. Niet alleen het geven en nemen is uit balans, we produceren simpelweg op een niet juiste manier niet het juiste om in een primaire basale simpele behoefte aan gezond voedsel te voorzien. 

En nu is het belangrijk om de acceptatie-oefening te doen. Want als je echt iets wilt doen aan het oplossen van het hongerprobleem respectievelijk obesitas-probleem, als je echt iets wilt doen aan het ongezonde voedsel-probleem, dan zul je eerst werkelijk moeten accepteren dat er op dit moment 820 miljoen mensen zijn, die niet genoeg te eten hebben, dat 822 miljoen mensen te zwaar zijn en een kwart van de wereldbevolking ongezond eet.

Accepteer het. Misschien heb je zelf wel niet genoeg te eten. Misschien ben je zelf wel te zwaar. Misschien eet je zelf wel te veel en te vaak ongezond. Weet dat dit vraagstuk een geheel is, waar wij mensen allemaal deel van uitmaken.

Hier geldt geen subject/object-denken, zo van: er is honger in de wereld, dus is er te weinig voedsel in de wereld (of te weinig geld, of te veel conflict, of er zijn te veel natuurrampen), dus moeten we meer voedsel produceren. Het is een subject/object-overstijgend vraagstuk. Ik als kennend subject maak deel uit van het hongerprobleem als het te kennen object. Het is geen uiterlijk vraagstuk, maar een innerlijk vraagstuk. Wat bedoel ik daarmee? Ik maak deel uit van het vraagstuk.

En dat heb ik te accepteren. Dus: accepteer het.

Ook 8% van de Europeanen heeft niet genoeg te eten. En ook al heb ik zelf wel dagelijks genoeg te eten, niet altijd even gezond, ik maak deel uit van het vraagstuk. Als fysiek organisme, maak ik samen met alle andere fysieke organismen van alle andere mensen op deze ene hele Aarde als sociaal organisme, deel uit van één lichaam. Zolang er maar één ander iemand is, die honger lijdt, te dik is, ongezond voedsel eet, lijd ik honger, ben ik te dik, eet ik ongezond.

Dat heb ik te accepteren.

Zoals ik het zie, ontkennen we al eeuwen dat er een hongerprobleem is. Wij, mensen, wij wetenschappers en politici, wij accepteren niet dat er een hongerprobleem is. Want wat gebeurt er als we het niet accepteren? Als we honger als feit niet accepteren? Dan gaan we voorbij aan het feit dat er werkelijk honger is. Er is honger. We laten het vraagstuk niet voor zichzelf spreken. We gaan eraan voorbij. We vinden het lastig, willen het weg hebben, schieten veel te vlug in ideeën over mogelijke oorzaken en mogelijke oplossingen. 

Maar als we de werkelijke oorzaken van honger te pakken hadden. Als we tot werkelijke oplossingen waren gekomen van de hongerproblematiek, dan hadden we het al lang overwonnen het hongerprobleem. Maar dat hebben we niet. Sterker nog, de afgelopen drie jaar stijgt de hongerproblematiek alleen maar. Steeds meer mensen lijden honger, steeds meer mensen eten ongezond. 

Wij oefenen acceptatie. Hoe? Door te leven met het feit dat er honger is. We leven met het feit. We lijden mee met de hongerigen. Ook wij eten te veel en te vaak ongezond. 

Pas als we de feiten accepteren, lees voor zichzelf laten spreken, dan dringen we door tot de werkelijke oorzaken van de hongerproblematiek. 

Volgens het rapport van de Verenigde Naties zijn de oorzaken van de honger conflicten, economische onzekerheid en natuurrampen.

eh…

Lieve mensen die het rapport van de Verenigde Naties schreven, vraagje: wat zijn de oorzaken van de verschillende conflicten, de economische onzekerheid en de natuurrampen?

Leef met het feit dat er honger is en accepteer het.

Wat gebeurt er dan met je? Behalve dat je je ervan bewust wordt dat de hongerproblematiek zo oud als de mensheid is en dat sinds we er wetenschappelijk mee omgaan (nu ruim 200 jaar), de hongerproblematiek alleen maar groter is geworden.

Wat is de werkelijke oorzaak van honger in de wereld en wat is een werkelijke oplossing?

Doe de acceptatie-oefening en geleidelijk aan rijpen echte antwoorden op bovenstaande vraag.

++++

Hoe doe je de acceptatie-oefening nu precies? Hoe werkt het? Waarom acceptatie oefenen? Respectievelijk leven met jezelf en de wereld zoals die is?

Laat ik een ander voorbeeld nemen, eentje dichter bij huis, eentje waar ik deel van uitmaak. (Ja, ik maak ook deel uit van die ene wereldwijde economie.)

Ik heb eczeem op mijn handen. Rode plekjes. Jeuk tussen mijn vingers. Blaasjes en schilfers. Al vijf jaar. Volgens internet zijn de oorzaken droge huid, schimmels, suikerziekte. Oplossing: crème erop smeren.

Echt, ik heb alles al geprobeerd, ik heb het nog steeds. Waarom? Omdat ik mijn eczeem niet accepteer, ik wil het weg hebben.

Een jaar lang (heel 2018) heb ik geoefend om mijn eczeem te accepteren. Het is me niet gelukt. Ik ben wel veel wijzer geworden, maar dit terzijde. Terugblikkend op mijn zogenoemde acceptatie-oefening met betrekking tot de eczeem op mijn handen, kan ik zeggen dat ik die oefening deed om van mijn eczeem af te komen. Dat is een tegenstrijdigheid. Als je iets werkelijk accepteert, dan wil je het niet weg hebben. Iets wat je weg wil hebben, accepteer je niet. 

Bij deze neem ik mezelf opnieuw voor om de eczeem op mijn handen te accepteren.

Het is een feit, ik heb eczeem op mijn handen. Rode plekjes. Jeuk tussen mijn vingers. Schilfers en blaasjes. Het doet pijn. Ja, ik heb ook een droge huid. Misschien ook een schimmelinfectie. En ik zou naar het ziekenhuis kunnen gaan om te onderzoeken of ik niet ook een suikerziekte heb. Stel dat dat zo is, is dat dan de oorzaak van mijn eczeem? Of is er een diepere oorzaak van zowel suikerziekte als eczeem?

Ik doe de acceptatie-oefening met betrekking tot de eczeem op mijn handen.

Dit doe ik door de eczeem waar te nemen. Ik richt mijn aandacht op de eczeem op mijn handen.

Het zit vooral op mijn vingers. Het zit links en rechts op mijn middelvinger, mijn ringvinger en mijn pink. Het zit ook een beetje op mijn wijsvingers. Mijn duimen zijn echt schoon. Het doet echt pijn. Ik kan mijn vingers niet eens goed buigen. Mijn handen wassen, douchen, afwassen, allemaal activiteiten waar ik tegen opzie, omdat het de droogte, de kloofjes, de pijn vergroot.

Vooral tussen mijn middelvinger en ringvinger, zowel links als rechts, is het droog en schraal. Ik zie kloofjes. De huid is rood, ontvelt. Het is pijnlijk allemaal. 

Het kost me grote moeite om ernaar te blijven kijken. Het te blijven voelen. De pijnlijke plekken te blijven strelen. En… lief te hebben. Alles in mij wil er vanaf. Weg met de eczeem. Is er niet een zalfje? Is er geen pil tegen eczeem? Nee, dus.

Terwijl ik de eczeem bekijk en bevoel, komt de volgende gedachte in mijn op: “De oorzaak van de plastic-soep in de oceaan, de extreme regens in India en Bangladesh, naast de extreme droogte aldaar (er rijden treinen met water van het ene deel in India naar het andere deel in India), de honger in de wereld én de eczeem op mijn handen, is die niet ergens hetzelfde? En zo ja, wat is die dan?”

We (wij mensen, de westerse wetenschap, politici, de schrijvers van het rapport van de Verenigde Naties) zoeken altijd naar oorzaken in het verleden. Vanuit het idee dat iets nu veroorzaakt moet zijn door iets toen. Er is honger in de wereld. De oorzaken zijn conflicten, economische onzekerheid (lees, gebrek aan geld), natuurrampen. 

Kunnen de oorzaken niet ook in de toekomst liggen? Kan een gebrek aan toekomstvisie niet een oorzaak zijn van iets nu? Misschien is er wel honger in de wereld, omdat wij mensen de gezamenlijk geproduceerde koek niet eerlijk onder elkaar verdelen. Ergens in de toekomst doen we dat wel. En dan is er geen honger meer in de wereld. Vraag wordt dan: “Hoe kunnen we de economie zo inrichten dat wij mensen de gezamenlijk geproduceerde koek eerlijk onder elkaar verdelen?” In plaats van causaal, denken we dan finaal. In plaats van subject/object denken we dan vanuit het geheel, subject/object-overstijgend, in plaats van vanuit een toeschouwersbewustzijn, denken we dan vanuit een deelnemersbewustzijn. 

Datzelfde kan natuurlijk ook gezegd worden van conflicten, economische onzekerheid en natuurrampen. Er zijn conflicten, omdat we ruzie maken. In de toekomst leven we wel/niet in vrede met elkaar. Willen we wel vrede? Er zijn conflicten, omdat we geen vrede willen. Omdat we geen vrede willen, is er honger in de wereld. Er is economische onzekerheid, omdat we niet goed voor elkaar zorgen. Wij willen de gezamenlijk geproduceerde koek niet eerlijk onder elkaar verdelen. Nee, want in een strijd van allen tegen allen streven we naar zoveel mogelijk bezit. Een ieder van ons wil zoveel mogelijk bezit. Waar mogelijk pakken we wat we pakken kunnen. Daarbij vallen steeds meer mensen buiten de boot. Hoe ontstaan natuurrampen? Wat moeten we willen om natuurrampen te voorkomen? 

Zou het ook zo met de eczeem op mijn handen kunnen zijn? Ik heb eczeem op mijn handen omdat mijn toekomstige ik mij iets wil zeggen en ik maar niet wil luisteren. Ik wil iets wel/niet en daarom heb ik nu eczeem op mijn handen.

Ik bevind me in een situatie en in deze situatie reageer ik fysiek met eczeem op mijn handen?

Wat wil de eczeem op mijn handen mij zeggen? Over mijzelf? Over de situatie waar ik in zit?

Wat wil de honger in de wereld ons zeggen? Over onszelf, over de mens? En over de situatie waarin wij mensen (de mensheid) zitten?

Dus hoe doe je nu de acceptatie-oefening?

  1. Je verdiept je in het sociale vraagstuk dat je raakt, bijvoorbeeld het groeiende aantal mensen in de wereld dat honger heeft…

Dit doe je zo beeldend mogelijk. Verplaats je in de mensen die honger hebben. In de landschappen waarin ze wonen. Ja, ze hebben weinig geld, er is conflict in het gebied, onzekerheid… Wandel innerlijk tussen de hongerende mensen, misschien in vluchtelingenkampen… kijk, neem waar, voel….

Voel ook waar het je raakt. Lokaliseer de plek in je lichaam waar je wordt geraakt als je je zo beeldend mogelijk hongerende medemensen voorstelt… 

Ga met je aandacht naar die plek toe, voel wat het beeld van hongerende mensen in verscheurde landschappen met je doet…

Accepteer het feit dat er honger is in de wereld, accepteer dat het je raakt, dat het zelfs fysiek iets met je doet… neem het waar…

2)  Welke emoties roepen de beelden van hongerende mensen in verscheurde landschappen bij je op… voel de boosheid, de pijn, het verdriet, het medelijden, de onmacht, de verontwaardiging… wat je ook maar voelt….

neem de gevoelens waar…. accepteer ze…

3) blijf met je aandacht bij de plek waar je fysiek geraakt wordt door de beelden van de hongerende mensen in verscheurde landschappen… voel de gevoelens die het oproept…. en haal de beelden die je je voorstelt nu weg… er zullen allerlei nieuwe beelden en gedachten komen…

4) neem die beelden en gedachten waar… ideeën over de oorzaken van de honger in de wereld, beelden van strijdende partijen, egoïstische bankiers, corrupte politici, materialistische wetenschappers, hypocriete priesters en dominees enzovoorts enzovoorts… kijk naar die beelden en ideeën die als vanzelf verschijnen als je met je aandacht bij je fysieke geraaktheid en in je gevoel van boosheid, verdriet, pijn, medelijden… laat iedere keer weer de beelden en ideeën los…

5) Als je deze oefening regelmatig doet… de acceptatie oefening… dan rijpt er ergens in je een beeld, een begrip, een idee van wat jij kan/mag/wil doen… Je word je bewust van jouw deel in dit geheel en wat jij kan/mag/wil doen… 

accepteer ook dat dat het is, speel er innerlijk mee, met deze gedachte van wat jij kan doen… doe verder nog niets… koester de gedachte, en laat het rijpen… oordeel er niet over, veroordeel niet… nee, heb deze gedachte lief, geef het aandacht, laat het groeien…